Nagroda Nobla 2009 dla Herty Müller – twórczość noblistki wkrótce także w naszej Bibliotece

8 października o godzinie 13.00 poznaliśmy nazwisko laureatki Literackiej Nagrody Nobla. Została nią Herta Müller – jedna z najwybitniejszych postaci współczesnej literatury niemieckiej, w Polsce dotychczas mało znana. Jej utwory przełożono na ponad 20 języków. Jest autorką takich książek jak: “Lis już wtedy był myśliwym”, “Dziś wolałabym siebie nie spotkać”, “Człowiek jest tylko bażantem na tym świecie”, “Król kłania się i zabija”, “Sercątko” oraz wydanej w ubiegłym roku w języku polskim powieści “Głód i jedwab”.

Jak podała w uzasadnieniu swojego werdyktu Akademia Szwedzka, nagrodę przyznano “, ponieważ wyróżniona autorka cały kunszt warsztatowy poświęciła bohaterom porzuconym i wygnanym. Wszystkiemu, co jest jej bliskie, gdyż Herta Müller urodziła się w Rumunii, dzieciństwo i młodość spędziła w kraju komunistycznej dyktatury. Ponieważ nie chciała współpracować ze służbami bezpieczeństwa, została zwolniona z pracy i otrzymała zakaz publikacji, zmuszona do emigracji zamieszkała w Niemczech. Herta Müller to autorka z poczuciem misji, prywatnie osoba powściągliwa, nie okazująca jednak emocji, jak wspomina Andrzej Stasiuk, jej polski wydawca. Uznanie na arenie międzynarodowej zdobyła książkami, w których opisuje swoją posttotalitarną traumę. Dotychczas otrzymała m.in. Nagrodę im. Kleista (1994), Europejską Nagrodę Literacką Aristeion (1995), International IMPAC Dublin Literary Award (1998), Nagrodę im. Kafki (1999) oraz Nagrodę Fundacji im. Konrada Adenauera w dziedzinie literatury (2004). W Niemczech decyzja Akademii wywołała spore zaskoczenie, gdyż w kręgach ludzi kultury i sztuki Müller uchodzi za outsidera z racji tego, iż jej twórczość jest mocno skoncentrowana na komunizmie. Przyznanie nagrody właśnie jej to dowód tryumfu literatury zaangażowanej i znak, że komunizm oraz pamięć o nim to kwestie wciąż aktualne na wielu płaszczyznach życia społecznego, w tym także w kulturze. Niemiecka pisarka jest przekonana, że literacka Nagroda Nobla nie zmieni jej życia, przyznała także, że jeszcze nie dotarła do niej świadomość, iż została uhonorowana najwyższym wyróżnieniem w dziedzinie literatury. Mariola Ładna