Fascynujący świat przygód i podróży – książki Alfreda Szklarskiego

Alfred Szklarski, pseudonim Fred Garland, A. Bronowski, urodził się 21 stycznia 1912 roku w Chicago (USA). W Polsce zamieszkał od 1926 roku. Prozaik, znany przede wszystkim jako twórca cyklu powieściowego dla młodzieży o przygodach Tomka Wilmowskiego. Debiutował powieścią sensacyjną. Największe jednak uznanie przyniósł mu cykl podróżniczo-przygodowy, który rozpoczął tytuł wydany pod pseud. Fred Garland Tomek w tarapatach.

Kolejność wydawnicza pozostałych powieści cyklu wydanego już pod prawdziwym nazwiskiem autora: Tomek w krainie kangurów 1957, Przygody Tomka na Czarnym lądzie 1958, Tomek na wojennej ścieżce 1959, Tomek na tropach Yeti 1961, Tajemnicza wyprawa Tomka 1963, Tomek u źródeł Amazonki 1967, Tomek w Gran Chaco 1987.

Tomek w krainie kangurów – pierwszy tom cyklu wraz z Przygodami Tomka na Czarnym Lądzie i Tomkiem wśród łowców głów tworzy trylogię trapersko-myśliwską, która maluje perypetie Tomka na wyprawach łowieckich w Australii, Afryce i Nowej Gwinei. Akcja pierwszej książki rozpoczyna się w 1905 roku, Tomek Wilmowski ma wówczas 14 lat. W każdej następnej książce cyklu będzie o kilka lat starszy. Bohater pozbawiony opieki ojca, który jako działacz polityczny wyemigrował z kraju w obawie przed prześladowaniami władz carskich, przebywa u wujostwa Karskich, skąd na pierwszą wyprawę do Australii zabiera go Jan Smuga, znany łowca dzikich zwierząt. Odtąd każde wakacje Tomek spędza na innym kontynencie. W jego wyprawach towarzyszy mu często ojciec oraz marynarz z Powsina, bosman Nowicki.
Poza przygodami myśliwskimi, opisami przyrody, zwyczajów oraz kultury materialnej i duchowej mieszkańców egzotycznych krajów, pojawiają się wątki romantycznej miłości i szlachetnej przyjaźni.
Tomek na wojennej ścieżce – akcja powieści została zlokalizowana na pograniczu Stanów zjednoczonych i Meksyku, w czasie wzmożonej działalności Indian walczących o swe podeptane bądź utracone bezpowrotnie prawa. Właściwym tematem powieści są perypetie Australijki Sally. Ukazując codzienne życie Indian oraz ich wolnościową walkę A. Szklarski stara się obalić mit o ich bezwzględności i krwawych rozbojach, tzw. wojennej ścieżce.
Tomek na tropach Yeti – tym razem powieść ukazuje Tomka podczas poszukiwań złota w górach Tybetu. Powieść ma dwa wątki: pierwszy osnuty jest wokół losów zbiegłego z niewoli polskiego zesłańca, drugi zaś, wokół historii wyprawy, która ma odnaleźć ukryty skarb. Patriotyczne tło, dramatyczna akcja z wplecioną weń zręcznie tybetańską legendą o śnieżnym człowieku Yeti, zwyczaje tubylczej ludności, egzotyczna flora i fauna, niezwykła sceneria zdarzeń pozwala sięgną po pięknie podaną wiedzę geograficzną i humanistyczną oraz wytyczyć własne ścieżki poznawcze.
Tajemnicza wyprawa Tomka – tym razem bohater wędruje po krajach Bliskiego Wschodu, Syberii, Mongolii i Mandżurii. Szlak wyprawy Tomka znaczą tragiczne historie polskich zesłańców. W powieści głównym wątkiem są starania o uwolnienie z syberyjskich łagrów ciotecznego brata Tomka – Zbyszka Karskiego.
Tomek u źródeł Amazonki – akcja umiejscowiona jest wśród Indian Ameryki Południowej. Tym razem zaginął przyjaciel i towarzysz podróży, Jan Smuga. Podziwiając przyrodę urokliwej puszczy amazońskiej, poznając zwyczaje i obrzędy dzikich plemion Indiańskich, Tomek wraz ze swą żoną Sally (bo przyjaźń i przywiązanie przerodziły się w miłość), bosmanem Nowickim i przyjaciółmi podąża zaginionemu na pomoc.

Źródło: Nowy słownik literatury dla dzieci i młodzieży. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1984

Drodzy i ciekawi świata, młodzi duchem czytelnicy!

Stęskniłem się za wami. Minęło wiele czasu odkąd gościłem w Waszych domach, na półkach z książkami i w Waszych sercach. Najciekawszą z moich podróży, a może najmilej przeze mnie wspominaną, była podróż do Australii. Jak się na pewno domyślacie wiele za tym przemawia, lecz chyba najmocniejszym argumentem jest moje spotkanie z Sally.
Australia jest kontynentem, lecz przypomina gigantyczną wyspę. Znajduje się ona bardzo daleko od Polski. Kilkanaście tysięcy kilometrów stąd! Jest tam bardzo gorąco, a ludzie mieszkają głównie niedaleko od wybrzeża. Na tej wspaniałej wyspie żyją bardzo ciekawe zwierzęta, takie jak kangury, dziobaki, misie koala, psy dingo. Wiele z nich udało mi się zobaczyć.
Chciałbym, żebyście wiedzieli jeszcze jedną ważną rzecz o tym kraju. Jest ona ważna szczególnie dla nas Polaków. Otóż, najwyższą górą na tej wsypie jest Góra Kościuszki. Jako pierwszy zdobył ją nasz rodak, Kościuszko. Podczas mojej wyprawy mi także udało się zdobyć ten szczyt.
Jednak Australia nie była jedynym miejscem, które mogłem zobaczyć podczas tej wyprawy. Kiedy płynęliśmy statkiem w kierunku naszego celu, po drodze odwiedziliśmy kilka wspaniałych zakątków. Udało mi się zwiedzić Port Said, oraz Kolombo. Jest to miasto na azjatyckiej wyspie Cejlon. Poznałem tu olbrzymiego i bardzo zabawnego słonia. Mój ojciec zrobił kilka zdjęć, podczas gdy siedziałem na grzbiecie tego wielkiego zwierzęcia.

Mam nadzieję, że zechcecie sięgnąć po tę lub inną relację z moich przygód.

Pozdrawiam, Tomek Wilmowski.

Wg pomysłu Darii Ładnej, opracowała M. Ładna