Paweł Ajdacki – Przedmoście Warszawa

Paweł Ajdacki, pracownik administracji samorządowej, długoletni działacz Otwockiego Oddziału PTTK (od 2005 r. jego prezes)  znanego z aktywności i ciekawych imprez. Jednym z pól działania oddziału były fortyfikacje Przedmościa Warszawskiego z 1941 r., a konkretnie grupa schronów bojowych położona na tzw. „Dąbrowieckiej Górze”. W minionych latach brał udział w organizacji imprez promujących podwarszawskie fortyfikacje, a efektem, na interesującym nas polu wydawnictw, było doprowadzenie do wydana przez PTTK broszurki o fortyfikacjach Przedmościa Warszawskiego już w roku 2006.

Stąd omawiana praca stanowi poszerzenie i rozwinięcie wcześniejszej publikacji.
Pierwsze trzy rozdziały książki zawierają słowo od Autora,
“Jadąc z Warszawy do Otwocka pociągiem lub autobusem, pasażerowie widzą na jednej z prywatnych posesji w Józefowie przy ul. Piłsudskiego bryłę szarego, żelbetonowego schronu. Mało kto orientuje się z jakiego okresu pochodzi i kto go budował. Książka „Przedmoście Warszawa” w zwięzłej formie przybliża dzieje tych umocnień. Zawiera opisy zachowanych, ale jednocześnie mało znanych umocnień na wschód od Warszawy, budowanych przez różne armie na przestrzeni 60 lat od końca XIX wieku po rok 1944”,

wprowadzenie i podstawowe informacje historyczne z lat 1887-1944 dotyczące tytułowych zagadnień. Rozdział czwarty to przegląd dzieł i budowli obronnych z omawianego obszaru. Podzielono go na cztery części dotyczące kolejno: okresu rosyjskiego, okresy I wojny światowej, okresy II wojny światowej i wyodrębnione budowle z poligonu pod Rembertowem. Omówione budowle obronne to forty Wawer, Kawęczyn i Beniaminów z okresu rosyjskiego, trzy rodzaje schronów obserwacyjnych, dwa rodzaje schronów bojowych i schron bierny z lat 1914-1918 oraz Regelbau 120a, 120b, 501 i 514 z lat II wojny światowej. Natomiast obiekty poligonowe są wzmiankowane ogólnie i pokazane na fotografiach. W rozdziale piątym Autor omówił „budowle towarzyszące”, za którym to określeniem kryją się: most, przeprawa, drogi rokadowe i forteczne linie kolejowe. Rozdział szósty omawia pociąg pancerny BP-42/44 wyróżniając historię powstania konstrukcji, historię pociągu pancernego nr 74 oraz skład pociągu pancernego nr 74, z podziałem na lokomotywę i poszczególne wagony. Rozdział siódmy omawia walki stoczone na Przedmościu Warszawa w roku 1920 i 1944, a w kolejnym zawarto stan zachowania umocnień. Rozdział dziewiąty to wykaz zachowanych umocnień na opisywanym obszarze. Opis cmentarzy i mogił wojennych będących niemymi świadkami walk zawarto w rozdziale dziesiątym. Kolejny rozdział zawiera mapy na których zaznaczono i wyróżniono zachowane forty rosyjskie, schrony niemieckie z okresu I wś., schrony z okresu międzywojennego, schrony niemieckie z okresu II wś., drogi forteczne, forteczne linie kolejowe, mosty i rowy przeciwpancerne wykorzystując na podkład mapę turystyczną wydawnictwa Demart w skali 1:75.000. W rozdziale dwunastym zawarto tabelę odporności schronów i typologię wybranych niemieckich pancerzy o raz peryskopów fortecznych. Rozdział czternasty to zakończenie, a kolejne zawierają opisy do ilustracji zamieszczonych w tekście oraz bibliografię (wybór).