Kornel Makuszyński (1884-1953)

Prozaik. poeta i krytyk, autor wielu powieści, felietonów, humoresek, m.in. Pereł i wieprzy. Wiele utworów adresował do dzieci, zyskując wielką popularność swoimi baśniami: O dwóch takich, co ukradli księżyc, O wawelskim smoku, Szewc Kopytko i kaczor Kwak, a zwłaszcza pierwszym polskim komiksem, historyjką obrazkową o Koziołku Matołku z Pacanowa (autorem ilustracji był Marian Walentynowicz) – 120 przygód Koziołka Matołka.

Koziołek Matołek to niesamowity bohater 120-u przygód opisanych w czterech księgach. Syn zwykłej kozy stał się sławny dzięki swemu zamiłowaniu do przygód i ciekawości świata, a także odwadze i niemałemu sprytowi. Z każdej niebezpiecznej sytuacji potrafił wyjść bez szwanku. Koziołek ze swą małą kozią bródką oraz równie małą wiedzą i rozumem, budził sympatię poczciwym wyglądem. Każdy napotkany w szalonej podróży bohater starał się mu pomóc. Tym samym znalazł wielu przyjaciół. Podejmując się ważnej misji Koziołek wyruszył do Pacanowa, by tam sprawdzić, czy prawdziwie rzecze stare porzekadło, iż “W Pacanowie kozy kują”.
Wesoło opisane przygody Koziołka Matołka, bardzo podobały się dzieciom. Stał się sławny nie tylko Koziołek, ale także Pacanów – wioska w województwie kieleckim. Szkoła w Pacanowie nosi imię Kornela Makuszyńskiego. Jest tam również gospoda “Pod Koziołkiem”, kino “Koziołek”, a na rynku – kolorowa mozaika przedstawiająca niestrudzonego podróżnika. Dzieci w Pacanowie śpiewają:
“Kornel Makuszyński
wysłał do nas podróżnika
Koziołka Matołka
słynnego psotnika
Za jego wskazówką
wszyscy żądni przygód
Odwiedzają miasto
choć nie mamy wygód”. Przygody Koziołka Matołka zaczęły się ukazywać w 1933 roku i miały przed wojną pięć wydań. Po wojnie wydawane są od 1957 roku, wystawiane w teatrach, a w studiu filmów Rysunkowych w Bielsku-Białej powstała seria filmów O Koziołku Matołku, które cieszą dzieci do dziś.
Inne, równie popularne lektury autora: Szatan z siódmej klasy (1937)- najsłynniejsza powieść przygodowa pisarza, której bohaterem jest dorastający chłopiec, mający wkrótce stanąć do egzaminu dojrzałości. “Za rok matura, za dwa lata wojna” – jak pisał rówieśnik głównego bohatera powieści, Stanisław Zieliński. Niezamierzenie Adam Cisowski stał się pierwszym literackim przedstawicielem pokolenia “Kolumbów”, którego autor wyposażył w znakomite cechy charakteru i umysłu, konieczne do stawienia czoła zmianom, które nadeszły wraz z wojną 1939 roku.
Awantura o Basię (1936) – historia osieroconej dziewczynki, która dzięki życzliwości i dobroci, przyjaźni i oddania wielu osób, przetrwała i odnalazła szczęście.
O dwóch takich, co ukradli księżyc (1928) – opowieść baśniowa o wędrówce dwóch leniwych i bezwzględnych chłopców, których podróż uczy pokory, szacunku dla pracy i innych ludzi, staje się szkołą życia.
Źródła: B.Tylicka. Bohaterowie naszych książek
T.Januszewski. Słownik pisarzy i lektur
Nowy słownik literatury dla dzieci i młodzieży